English

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player




ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗΣΗ

Παρακάτω αναδημοσιεύουμε άρθρο του περιοδικού ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ21 για την οικολογική δόμηση. Μπορείτε επίσης να ανατρέξετε στους συνδέσμους (links) στο τέλος της σελίδας.

Η ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ 2009
Του Ηλία Μεσσίνα, Αρχιτέκτονα, Δρ. Χωροταξίας*


Τις πυρκαγιές του καλοκαιριού διαδέχτηκαν οι εκλογές που μοίρασαν χρήματα και το φθινόπωρο που έκανε τους πυρόπληκτους πλυμμηροπαθείς. Υπήρξε όμως και μια ευχάριστη έκπληξη: το Νομπέλ Ειρήνης για το 2007 πήγε στο περιβάλλον. Δόθηκε στον πρώην αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Αλ Γκορ και τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για το παγκόσμιο κλίμα (IPCC), για τους αγώνες τους εναντίον της υπερθέρμανσης της Γης. Ο Αλ Γκορ, που μίλησε για τις κλιματικές αλλαγές και στην Αθήνα, προσκεκλημένος της ECOWEEK σε συνεργασία με το Megaron Plus, έφερε για λίγο το περιβάλλον στη δημοσιότητα και στη χώρα μας. Όχι όμως για πολύ. Μόλις το αεροπλάνο του Αλ Γκορ απογειώθηκε, οι αποφασίζοντες επανήλθαν στην περπατημένη καθημερινότητα.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Ενεργείας (ΙΕΑ) και τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ (IPCC) η Ελλάδα συμβάλει και αυτή στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, καθώς εκπέμπει κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα περίπου 100 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα (κυρίως) από την καύση ορυκτών καυσίμων. Τα κτίρια ευθύνονται για ένα μεγάλο μέρος των εκπομπών αυτών, καθώς τους αναλογεί το 36-40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στη χώρα μας.

Αν και η Ελλάδα δεσμεύτηκε με τον Ν3017/2002 (ΦΕΚ 117Α/2002) και με την ΠΥΣ 5/03 (ΦΕΚ 58Α/2003) να αυξήσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 25% μέχρι το 2012 (με βάση τα επίπεδα του 1990), η αύξηση αυτή ήδη έφτασε το 24,5% και αναμένεται να φτάσει το 58% μέχρι το 2012! Για να αντισταθμίσει η Ελλάδα τους επιπλέον ρύπους στο διεθνές χρηματιστήριο ρύπων, θα πληρώσει εκατομμύρια ευρώ, που θα τα επωμιστεί - όπως πάντα - ο Έλληνας πολίτης, φορολογούμενος και καταναλωτής.

Επίσης, η Ελλάδα, ως χώρα μέλος της ΕΕ, δεσμεύτηκε για μείωση 20% στην κατανάλωση ενέργειας μέχρι το 2020. Όμως, η ισχύουσα νομοθεσία για τη θερμομόνωση των κτιρίων (ΦΕΚ362Δ/4.7.1979, ΑΠ26354/476/19.9.1978) στην πράξη δεν εφαρμόζεται. Πάνω από το 50% των οικοδομών που χτίζονται σήμερα έχουν ελειπή θερμομόνωση. Επιπλέον, η Κοινοτική Οδηγία 2002/91 για την ενεργειακή απόδοση και πιστοποίηση των κτιρίων, που έπρεπε να εφαρμόζεται από το 2006, θα εφαρμοστεί υποχρεωτικά από τον Ιανουάριο 2009.

Έτσι στην Ελλάδα συνεχίζουμε τις πρακτικές του παρελθόντος, αγνοώντας τις δεσμεύσεις της Ευρώπης στην οποία ανήκουμε, ενώ σε άλλες χώρες, ήδη εδώ και δεκαετίες, εφαρμόζονται οι αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και οικολογικής δόμησης και η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις οικοδομές. Ακόμη και η Αμερική, που δεν συμμετέχει στις δεσμεύσεις του Κιότο, κάνει τεράστια βήματα σε επίπεδο δήμων και πόλεων, ενώ αρχιτέκτονες ακολουθούν τα πρότυπα του προγράμματος LEED για εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια.

Αν ρωτήσει κανείς τους περισσότερους μηχανικούς και εργολάβους στην Ελλάδα, θα διαπιστώσει άγνοια και αδιαφορία. Από τους 110.000 μηχανικούς που είναι εγγεγραμμένοι στο ΤΕΕ σήμερα, μόνο μερικές δεκάδες αρχιτέκτονες και μηχανικοί, ασχολούνται και γνωρίζουν για τη βιοκλιματική αρχιτεκτονική και οικολογική δόμηση. Είναι, λοιπόν πιθανόν, ότι κατά πάσα πιθανότητα, αυτούς που θα ρωτήσει η πλειοψηφία των πολιτών, είναι άσχετοι με το θέμα. Με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε σχεδόν καθημερινά τον προβληματισμό του κόσμου για την βιοκλιματική αρχιτεκτονική και οικολογική δόμηση, που ωφείλεται κυρίως σε κακή ενημέρωση ή άγνοια. Ρωτάνε: "είναι ακριβότερο να χτίσω το σπίτι μου βιοκλιματικά ή/και οικολογικά;". Ή λένε: "θα το έχτιζα βιοκλιματικό ή/και οικολογικά αλλά δεν έχω τα χρήματα".

Η απάντηση είναι ότι το κόστος της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής είναι, στην πραγματικότητα, φθηνότερο! Δεν αναφέρομαι μόνο στο γενικότερο ώφελος για τον ιδιοκτήτη, το κράτος και τον πλανήτη, καθώς η φθηνότερη ενέργεια είναι αυτή που εξοικονομείται. Υπάρχει και η πρακτική παράμετρος.

Θα εξηγήσω: Κατ' αρχήν, η κατασκευή ενός βιοκλιματικού σπιτιού δεν κοστίζει περισσότερο από ένα συμβατικό σε ότι αφορά στα υλικά κατασκευής. Τα ίδια υλικά θα χρησιμοποιηθούν αν ένα σπίτι είναι προσανατολισμένο στη δύση (και "βράζει" το καλοκαίρι) ή αν κοιτάζει νότια με βάση την τροχιά του ήλιου και σκιάζεται. Το ίδιο μπετόν, τα ίδια τούβλα και τα ίδια κουφώματα θα μπουν και στη μία και στην άλλη περίπτωση.

Μεγάλη σύγχιση υπάρχει στο αν χρειάζεται θερμομόνωση ή όχι στα μπετά της οικοδομής, καθώς η θερμομόνωση επιβαρύνει την κατασκευή μέχρι και 5%. Η σύγχιση δημιουργείται από μια λανθασμένη (και άνομη) πρακτική που (κακώς) έχει παγιωθεί. Με βάση τον υφιστάμενο κανονισμό θερμομόνωσης (ΦΕΚ362Δ/4.7.1979, ΑΠ26354/476/19.9.1978) που καταθέτουν ο μηχανικός και ο ιδιοκτήτης στην Πολεοδομία για να εκδοθεί η οικοδομική άδεια, η θερμομόνωση είναι υποχρεωτική σε όλο το κτίριο: τούβλα και μπετόν. Όμως πολλοί ιδιοκτήτες και εργολάβοι δεν την εφαρμόζουν, νομίζοντας ότι γλυτώνουν μερικά ευρώ. Τα γλυτώνουν όμως;

Αν δούμε το πραγματικό κόστος μιας οικοδομής, θα δούμε ότι αποτελείται από δύο παράγοντες: το κόστος κατασκευής (20-25%) και το κόστος λειτουργίας στο χρόνο ζωής του κτιρίου (75-80%). Έτσι αν πχ. η θερμομόνωση αυξάνει το κόστος κατασκευής κατά 5%, αυξάνει το πραγματικό κόστος του κτιρίου μόνο κατά 1%. Όμως, αν γίνει σωστή θερμομόνωση στην κατασκευή και μειωθεί η σπατάλη ενέργειας στο κτίριο έως και 50%, τότε εξασφαλίζουμε οικονομία 40% στο συνολικό πραγματικό κόστος της οικοδομής. Συνεπώς, 1% "οικονομία" ή 40% οικονομία από την εξοικονόμηση ενέργειας για τον ιδιοκτήτη, τη χώρα και τον πλανήτη;

Όσον αφορά στην οικολογική δόμηση, θα πω επιγραμματικά μόνο ότι από τα οικολογικά υλικά που υπάρχουν σήμερα στην ελληνική αγορά ορισμένα είναι ελαφρά ακριβότερα και άλλα είναι κατά πολύ φθηνότερα από τα συμβατικά. Παραδείγματος χάριν, ένα σπίτι που θα κατασκευάσει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης από ξύλο, αχυρόμπαλες και σοβά από λάσπη, κοστίζει μόλις το ένα δέκατο του κόστους ενός συμβατικού σπιτιού και επιβαρύνει ελάχιστα τον περιβάλλον. Υπάρχουν στην αγορά οικολογικοί σοβάδες που περιέχουν και χρώμα - συνεπώς δεν χρειάζονται βάψιμο και οικολογικά χρώματα που τα υπολείματά τους είναι τόσο φυσικά που γίνονται κομπόστ (λίπασμα)!

Όσον αφορά στην εξοικονόμηση ενέργειας και φυσικών πόρων και τη χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, μπορεί ένα βιοκλιματικό κτίριο να διαθέτει παθητικά ηλιακά συστήματα, όπως θερμοκήπιο και τοίχο Trombe-Michelle, ενεργειακό τζάκι ή λέβητα βιομάζας ή μονάδα συμπαραγωγής ή να αξιοποιεί τη γεωθερμία για ψύξη-θέρμανση. Να θερμαίνει το νερό με ηλιακό θερμοσίφωνα και να παράγει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά πανέλα ή μικρή ανεμογεννήτρια. Να διαθέτει εγκατάσταση "έξυπνου σπιτιού" για καλύτερη διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας. Φυτεμένα δώματα για να μειώσει την απορροή των ομβίων υδάτων και το φαινόμενο της θερμικής νησίδας, στέρνα για να μαζεύει το (πολύτιμο πλέον) νερό της βροχής και βιολογικό καθαρισμό για την ανακύκλωση του νερού. Στην περίπτωση αυτή η οικοδομή θα κοστίσει περισσότερο από μια συμβατική. Όμως θα έχει εξασφαλίσει αυτονομία σε ενέργεια και φυσικούς πόρους, μηδενική κατανάλωση πετρελαίου και μηδενικές εκομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Μια αρχική επένδυση που εφασφαλίζει μεγάλη οικονομία στο συνολικό κόστος του κτιρίου και μικρό χρόνο απόσβεσης.

Κλείνοντας, θα θέσω το εξής ερώτημα: αν αναζητάμε ποιότητα ζωής, προστασία του περιβάλλοντος και ένα εξασφαλισμένο μέλλον για τα παιδιά μας, τι θα διαλέξουμε; Εισαγόμενα πλακάκια και ακριβά μάρμαρα ή εξοικονόμηση ενέργειας και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Ας το σκεφτούμε από τώρα, διότι από το 2009 η επιλογή θα είναι πλέον υποχρεωτική.

Σημαντική σημείωση: Από τον Απρίλιο 2010 το σκηνικό αλλάζει και με την υπογραφή του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων από την Υπουργό ΠΕΚΑ, ο βιοκλιματικός σχεδιασμό και η οικολογική δόμηση είναι πλέον μονόδρομος! Διαβάστε το σχετικό ΦΕΚ 407B / 9.4.2010 και ενημερωθείτε.

-----------------------------
Διαβάστε περισσότερα
------------------------------------------------------------------

* Ο Ηλίας Μεσσίνας είναι Πρόεδρος της ECOWEEK.


Εικόνες σε αυτή τη σελίδα: Από πάνω προς τα κάτω: Οικολογικός οικισμός στην έρημο (προμελέτη, Ηλίας Μεσσίνας αρχιτέκτονας). Βιοκλιματική κατοικία στο Σφεντούρι, Αίγινα (Ηλίας Μεσσίνας αρχιτέκτονας). Βιοκλιματικός πύργος στη Μεσσηνιακή Μάνη (υπό ανέγερση, Ηλίας Μεσσίνας αρχιτέκτονας). Βιοκλιματική πέτρινη κατοικία στην Αίγινα (υπό ανέγερση, Ηλίας Μεσσίνας αρχιτέκτονας).


Σύνδεσμοι (links) για την οικολογική δόμηση:

Νέος Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων ΦΕΚ 407B / 9.4.2010

Νέος Κανονισμός για την Εναλλακτική Διαχείριση των Αποβλήτων της Οικοδομής (μπαζών) ΦΕΚ 1312B / 24.8.2010

Αρθρογραφία για τη Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική και Οικολογική Δόμηση

Άρθρα του αρχιτέκτονα και Δρ. Χωροταξίας Ηλία Μεσσίνα για την Οικολογική Δόμηση

Βιβλιογραφία για τη Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική και Οικολογική Δόμηση

Σύνδεσμοι (links) που αφορούν στη Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική και Οικολογική Δόμηση



DESIGN WEB GIRL - COPYRIGHT 2007 © ECOWEEK